Nga nỗ lực hồi sinh năng lực đóng tàu sân bay

Nhiều thập kỷ nỗ lực tái xây dựng ngành công nghiệp đóng tàu của Nga sắp thu về trái ngọt khi Moscow được dự báo có thể chế tạo thành công tàu sân bay và tàu tấn công đổ bộ vào năm 2019.

Tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov của Nga. Ảnh: AP

Mặc dù Moscow đã sở hữu trong tay tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov nhưng con tàu này lại do công ty đóng tàu Nikolayev của Ukraine thi công. Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, Nga mất luôn quyền tiếp cận các cơ sở đóng tàu vốn chịu trách nhiệm chế tạo mọi tàu sân bay của Moscow trước đây. Vì lý do này, Nga phải tìm cách để gây dựng lại ngành công nghiệp đóng tàu sân bay nội địa, theo National Interest.

Sau hàng thập kỷ, Nga cuối cùng cũng đạt được bước tiến quan trọng. Nước này có thể sẽ đóng được tàu sân bay và tàu tấn công đổ bộ vào năm 2019.

"Chúng tôi sẵn sàng bắt tay vào đóng các tàu chở trực thăng và tàu sân bay. Nếu như bắt kịp công nghệ, chúng tôi hy vọng có thể áp dụng chúng vào đầu năm 2019, ngay sau khi hoàn thành chương trình hiện đại hóa quốc phòng", Rossiya 24 dẫn lời ông Alexey Rakhmanov, chủ tịch Tập đoàn Đóng tàu Liên bang Nga (USC), nói.

Theo chuyên gia phân tích quốc phòng Dave Majumdar của  National Interest, dù ông Rakhmanov không nêu cụ thể địa điểm mà Nga dự kiến thực hiện việc đóng tàu sân bay nhưng chúng nhiều khả năng sẽ xuất xưởng từ nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk.

Sevmash hiện là nhà máy đóng tàu duy nhất của Nga có kinh nghiệm về tàu sân bay vì từng tân trang và cải tiến thành công tàu sân bay lớp Kiev Đô đốc Gorshkov thành tàu sân bay Vikramaditya của Ấn Độ.

Một số báo cáo cho thấy Nga đã tiến hành công tác chuẩn bị và sẽ bắt đầu đóng tàu sân bay đầu tiên thời hậu Xô Viết của mình sớm nhất vào năm 2025. Nước này cũng phải mất tới 10 năm để hoàn thành chiến hạm cỡ lớn này.

Trong khi phải mất đến 10 năm nữa kế hoạch trên mới được thực hiện, Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Krylov kết hợp với Cục Thiết kế và Lên kế hoạch Nevskoye của Nga hồi năm ngoái đã đưa ra một mô hình tàu sân bay mới có lượng giãn nước 100.000 tấn. Với tên gọi Dự án 23000E Shtorm, chiến hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân cỡ lớn này có thể mang theo 90 chiến đấu cơ. Ước tính, tàu có trị giá khoảng 5,6 tỷ USD và con số được dự báo còn tiếp tục tăng.

Nga hiện tại cũng gấp rút chuẩn bị những nền tảng cơ bản cho tàu sân bay mới. Moscow đã bắt tay vào nghiên cứu hệ thống máy phóng điện từ (EMALS), tương tự hệ thống trên các tàu sân bay lớp Gerald R.Ford (CVN-78) của hải quân Mỹ. Một nguyên mẫu hệ thống EMALS dường như đang được thử nghiệm tại Viện Khí thủy động lực học Trung ương (TsAGI) thuộc sân bay Zhukovsky, ngoại ô thủ đô Moscow.

Các bộ phận của hệ thống động cơ đẩy hạt nhân trang bị cho tàu sân bay cũng đang được kiểm chứng trên các tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Lider 18.000 tấn mà Nga dự kiến đóng.

Chiến đấu cơ Nga trên boong tuần dương hạm Kuznetsov. Ảnh: Sputnik

Nga cũng có kế hoạch đóng các tàu tấn công đổ bộ mới thế chỗ cho hai tàu tấn công đổ bộ lớp Mistral mà nước này đặt mua từ Pháp. Vì các tàu trên không thể đến tay Moscow bởi những rắc rối liên quan đến cuộc khủng hoảng ở miền đông Ukraine nên Nga chắc chắn sẽ phải tìm kiếm các nhà máy đóng tàu nội địa thay thế.

Chưa rõ liệu Nga đã triển khai dự án này hay chưa nhưng những thông tin xuất hiện gần đây cho thấy Moscow có vẻ quan tâm đến một loại tàu có khả năng chở 12 trực thăng và 450 binh sĩ. Tàu được dự đoán có lượng giãn nước 16.000 tấn.

Những nhà báo hoạt động ngầm trong sào huyệt IS

Để đưa những thông tin chân thực nhất trong sào huyệt IS đến với thế giới, các nhà báo công dân, những người làm báo không chuyên, tại Syria nhiều khi phải đánh đổi bằng tính mạng.

Người dân giơ cao hình nhà báo Naji Jerf tại lễ tang của ông ngày 27/12/2015 ở Gaziantep .Ảnh: AFP

Ngày 6/1, phiến quân Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) thông báo đã hành quyết nữ nhà báo người Syria Ruqia Hassan vì tội làm "gián điệp". Cô là một trong số ít các nhà báo công dân thuộc nhóm "Raqqa đang bị giết trong im lặng", sẵn sàng đương đầu với nguy hiểm, bám trụ tại sào huyệt Raqqa của IS ở Syria để truyền tải những thông tin sinh động và thực tế nhất về cuộc sống trong thành phố dưới sự cai trị của IS, theo Le Nouvel Observateur.

Nhóm "Raqqa đang bị giết trong im lặng" (RBSS) được thành lập vào tháng 4/2014, gồm khoảng 20 nhà báo công dân, được đánh giá là một trong số ít những nguồn thông tin độc lập đáng tin cậy về tình hình thành phố Raqqa, thành phố bị IS chiếm đóng từ năm 2014.

Để cập nhật và truyền tải được thông tin, nhóm này phải hoạt động bí mật theo quy trình chặt chẽ. Một nhóm nhà báo được phân công thường xuyên có mặt tại Raqqa, theo sát mọi diễn biến trong thành phố, bí mật quay phim, ghi hình và gửi thông tin qua hệ thống tin nhắn như WhatsApp, hoặc các ứng dụng an toàn hơn như Telegram Messenger.

Nhóm các nhà báo còn lại hiện có mặt ở Gaziantep, Thổ Nhĩ Kỳ, gần biên giới Syria, phụ trách việc tiếp nhận các thông tin này. Sau khi biên tập, các bản tin hoàn chỉnh sẽ nhanh chóng được đẩy lên trang blog cá nhân của các thành viên hoặc trang thông tin chính thức của nhóm. Các bản tin quan trọng có tác động xã hội lớn sẽ được dịch sang tiếng Anh và các ngôn ngữ phổ biến trên thế giới.

Tại Gaziantep, các nhà báo công dân Syria nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ nhiều tổ chức báo chí quốc tế. Tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF) phân công nhiều chuyên gia hàng đầu để đào tạo cho nhóm các kỹ năng báo chí hiện đại, đặc biệt là các biện pháp an toàn và bảo mật thông tin.

"Chúng tôi hướng dẫn cho nhóm cách cài đặt phần mềm VPN để đảm bảo các hoạt động truyền thông tin, hình ảnh và video qua email được mã hóa. Họ cũng được hướng dẫn cài đặt một số ứng dụng đơn giản để mã hóa các tin nhắn văn bản trên các thế hệ điện thoại thông minh khác nhau", một thành viên RSF cho biết.

Để tránh việc bị phiến quân IS định vị, các nhà báo cũng thường xuyên sử dụng proxy bảo mật. Một số nhà báo thậm chí còn liều lĩnh vượt biên sang Thổ Nhĩ Kỳ để chuyển những tài liệu, thông tin sống động nhất mà họ không thể truyền đi bằng công nghệ.

"Điều này thật khó tin, nhưng những thông tin hay nhất mà nhóm đăng tải là do các nhà báo trực tiếp mang đến từ Raqqa, nhờ việc kiểm soát biên giới ở một số địa điểm là tương đối lỏng lẻo", El - Kazhen Alexandra, trưởng văn phòng Trung Đông của RSSF cho biết.

Hiểm nguy rình rập

Khi chiếm được Raqqa, IS đã thực thi chính sách kiểm soát hà khắc với báo chí. Nếu không tuân thủ các quy định do "cơ quan thông tin" của phiến quân đặt ra, các nhà báo sẽ trở thành đối tượng hàng đầu bị sát hại.

Theo các số liệu không đầy đủ của RSF, kể từ khi cuộc nội chiến xảy ra tại Syria, có ít nhất 141 nhà báo công dân và 49 nhà báo chuyên nghiệp đã thiệt mạng. Trong số 54 nhà báo bị bắt làm con tin trên thế giới trong năm 2015, có đến 26 người đang bị IS giam giữ ở Syria, trong đó có 20 nhà báo công dân.

RSF khẳng định con số này sẽ tiếp tục gia tăng, bởi phiến quân đang thực hiện chiến dịch truy lùng và ám sát "vượt biên giới" nhắm vào các nhà báo. Những nhà báo Syria đang hoạt động tại Thổ Nhĩ Kỳ bị tổ chức này coi là "kẻ thù của Thượng đế" trở thành mục tiêu chính của chiến dịch truy lùng này.

Tháng 10/2015, IS đã chặt đầu Ibrahim Abdelkader, nhà hoạt động trẻ người Syria cùng một người bạn trong một căn hộ tại thành phố Sanliurfa, miền nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuối tháng 12/2015, Naji Jerf, nhà báo công dân người Syria, kiêm nhà sản xuất phim tài liệu chống IS cũng bị các phần tử IS ám sát bằng súng giảm thanh trên một đường phố ở Gaziantep.

"Các nhà báo công dân Syria đã xây dựng một mạng lưới thông tin hiệu quả. Lực lượng và chuyên môn của họ ngày càng được củng cố. Tầm mức của họ cũng được nâng lên đáng kể. Từ các nhà báo đưa tin và bình luận đơn thuần, họ đã trở thành những nhà điều tra chuyên nghiệp với nhiều sản phẩm chất lượng. Điều này đã làm IS và các nhóm jihad khác tại Syria tức tối và tìm cách giết hại họ", David Hivet, Trưởng văn phòng châu Á và Địa Trung Hải của RSF, cho biết.